Mae Ymddiriedolaeth Gofalwyr Cymru yn mateb yn reholaidd i ymgynghoriadau Llywodraeth Cymru ar ddeddfwriaeth arfaethedig a fydd yn effeithio ar ofalwyr yng Nghymru.

Ymatebion i ymgynhoriadau

Deddfau diweddar sy'n effeithio ar hawliau gofalwyr

Deddf Rheoleiddio ac Arolygu Gofal Cymdeithasol (Cymru) 2016

Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014

Deddf Rheoleiddio ac Arolygu Gofal Cymdeithasol (Cymru)? 

Mae'n gyfraith newydd sydd, yn y bon, yn gwneud perchenogion gwasanaethau gofal cymdeithasol yn atebol am fethiannau mewn gofal.

Mae'n gosod y safonau gofal y gellir eu disgwyl, gan sicrhau bod y dinesydd wrth galon eu gofal eu hunain; mae'n edrych ar ddeilliannau ar gyfer y gofalwr neu'r sawl y gofalir amdano, yn hytrach na dim ond tasgau a gyflawnwyd.  

Mae hefyd yn rhoi'r pŵer i Weinidogion Cymru gael gwared, nid yn unig ar wasanaethau gwael, ond hefyd darparwyr gwael.

Sut fydd hyn yn effeithio ar Ofalwyr?

I'r rheiny sy'n cael gwasanaethau o safon dda, dylai sicrhau nad yw'r safon hon yn dirywio.   Dylai hefyd olygu y byddai'r rheiny sy'n darparu gwasanaethau gwael yn cael eu gorfodi i naill ai wella'r hyn maent yn ei gynnig neu roi'r gorau iddi.

Y nod yw gwella'r gofal a ddarperir ar draws Cymru, yn ogystal â'r hyder sydd gan bobl yn y gwasanaethau maent yn eu defnyddio.

Cyfeiriodd y Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol Mark Drakeford at y ddeddf fel 'cam allweddol mewn gwella gofal cymdeithasol yng Nghymru.

Lle nad yw gwasanaethau'n cyrraedd y safon ofynnol, bydd pobl yn gallu gweld y rheoleiddwyr yn gweithredu.

"Rwyf yn arbennig o falch y caiff ein system gofal iechyd nawr ei beirniadu'n bennaf ar sail yr hyn mae'n ei wneud ar ran pobl. Bydd y gyfraith hon yn sicrhau bod pawb yn gwybod pa mor dda yw gwasanaethau a ble mae angen am welliannau.

"Dyna gryfder y gyfraith newydd hon - mae'n rhoi'r pŵer i ni ffurfio system ofal cymdeithasol wirioneddol Gymreig sy'n gweddu i anghenion ein dinasyddion."

Ynghyd â hyn, bydd y gyfraith newydd:

  • yn gosod gofynion newydd ar y sector gofal cymdeithasol i gynllunio ar gyfer y dyfodol.
  • yn cyflwyno prawf person cymwys a phriodol ar gyfer darparwyr gwasanaethau ac unigolion cyfrifol.
  • yn sicrhau bod gan ddinasyddion wybodaeth newydd a chywir ynglŷn â gofal yng Nghymru.
  • yn gofyn i reoleiddwyr weithio gyda'i gilydd er llesiant pobl yng Nghymru
  • yn paratoi'r ffordd ar gyfer trawsnewidiad yng Ngofal Cymdeithasol Cymru - arweinydd newydd pwerus dros newid
  • yn gosod rheoliad fel elfen allweddol mewn gwella deilliannau ar gyfer pobl yng Nghymru
  • yn ceisio gwella'r gweithlu gofal cymdeithasol yng Nghymru 

Y nod yw sicrhau bod defnyddwyr gwasanaethau gofal cymdeithasol yn cael gwell gwybodaeth, eu bod wedi ymgysylltu yn y broses a bod gwell darpariaeth ar eu cyfer
Caiff y ddeddf ei chyflwyno gam ar y tro gan ddechrau yn Ebrill 2017.

Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014

Daeth Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) i rym ar 6 Ebrill 2016 ac mae'n cyflwyno hawliau newydd i ofalwyr yng Nghymru.

Mae'n creu diffiniad ehangach o ofalwyr ac mae'n gosod dyletswyddau cryfach ar awdurdodau lleol i ganfod, asesu a chynnig cefnogaeth i ofalwyr. Mae hyn yn rhoi cyfle ardderchog i ni drawsnewid a gwella'r gefnogaeth sydd ar gael i ofalwyr yng Nghymru.

Mae yna o leiaf 370,000 o ofalwyr yng Nghymru, sy'n gofalu'n ddi-dâl am gyfaill neu aelod o'r teulu, gan gyfrannu 96% o'r gofal yn y gymuned a gwerth £8.1 biliwn o ofal yng Nghymru bob blwyddyn.

Mae'r Ddeddf yn golygu bod:

  • Y diffiniad o ofalwr yn ehangach ac yn cynnwys mwy o bobl, sy'n golygu bod gan fwy o ofalwyr hawl i asesiad gofalwyr a chynlluniau cymorth.
  • Bellach, does dim rhaid i ofalwyr wneud cais am asesiad; rhaid i awdurdodau lleol gynnig asesiadau lle maent yn credu bod gan ofalwr angen am gefnogaeth
  • Rhaid i staff hyrwyddo llesiant gofalwyr sydd angen cymorth
  • Rhaid i awdurdodau lleol asesu anghenion gofalwyr yn eu hardal a chyflwyno cynllun i Weinidogion ar sut y byddant yn ateb yr anghenion hyn
  • Mae gan ofalwyr hawl, y gellir eu gorfodi, i gefnogaeth gan yr awdurdod lleol lle maent yn bodloni'r meini prawf o ran cymhwysedd
  • Rhoddir mwy o sylw i rôl mudiadau'r trydydd sector mewn darparu gwasanaethau a chefnogaeth yn lleol

Adnoddau

  • Gallwch ddarllen ein dogfen briffio ar gyfer gofalwyr ar eu hawliau dan y Ddeddf newydd fan yma. 
  • Gallwch ddarllen ein dogfen briffio ar gyfer gwasanaethau lleol ar beth mae'r Ddeddf yn ei olygu i ofalwyr fan yma.
  • Mae ein defnyddiau hyfforddi ar beth mae'r Ddeddf yn ei olygu i ofalwyr i'w gweld fan yma, ac yn arbennig ar gyfer gofalwyr ifanc fan yma.